مسجد جامع اسير

مسجد فاطمة الزهراء مدينه

Thu, 05 Jun 2008 09:01:00 GMT

مسجد فاطمة الزهراء (سلام الله عليها)

در شمال غربي شهر مدينه در عربستان در دامنه غربي کوه سلع ، تعدادي مسجد وجود دارد که آنها را مساجد سبعه ( مساجد فتح يا مساجد خندق ) مي نامند. اين کوه مشرف بر خندقي بوده است که مسلمانان در جنگ احزاب در شمال مدينه حفر کردند. مساجد موجود در دامنه سلع هفت مسجد هستند که عبارتست از : 1) مسجد فتح 2) مسجد سلمان 3) مسجد امام علي بن ابيطالب (ع) 4) مسجد ابوبکر 5) مسجد فاطمةالزهرا (س) 6) مسجد عمر 7) مسجد ذوقبلتين
«مسجد فاطمة الزهراء» جزو مساجد سبعه مي باشد و در جنوب غربى محوطه مساجد فتح ، درمنطقه احزاب قرار دارد كه در سال هاى اخير به اين نام شهرت يافته و حدود پانزده متر مربع مساحت دارد.
به بهانه ازدحام زياد جمعيتِ زن و مرد نمازگزار در اين مسجد، در سال 1419 درِ مسجد با بلوك هاى سيمانى مسدود شده و مردم در بيرون آن نماز مى خواندند. در سال قبل ( 1428) نيز براي جلوگيري از حضور مردم در كنار اين مسجد كانتينري قراردادند تا ديگر امكان نماز خواندن در كنار مسجد دردانه رسول الله (ص) وجود نداشته باشد.
توجه و مقايسه دو عکس زير قدري شما را با واقعيات بيشتر آشنا مي کند.

مسجد در شعر حافظ

Wed, 14 May 2008 14:16:00 GMT

حافظ به عنوان يكي از نامدارترين شعراي شعر فارسي در غزليات خود به تعداد زيادي از عناوين و عبارات مذهبي از جمله مسجد، قرآن، نماز، روزه و... اشارات فراواني داشته است ما با توجه به اهميت مسجد تنها به اين مقوله اكتفا مي كنيم..

نوع گفتمان حافظ نيز مانند اكثر شعرا به گونه اي است كه باعث مي‌شود شاعر در آثار خود عناويني را با مضامين مختلف و متفاوت خلق كند. هر واژه در ادبيات شعري داراي دو معناي 1- صوري 2- ضمني است. مثلاً در «غم» واژه‌اي است كه معناي صوريش«اشك» است و معناي ضمني آن همان غم و اندوه است كه از مسائل و مفاهيم عاطفي و روحي مي‌باشد.
مسجد نيز به عنوان يك واژه، در معناي صوري گفتمان، به معناي محل سجده و خاكسپاري در برابر خداوند است. اما در بعد ضمني گفتمان به معناي خاكساري، تواضع و احترام است كه مقوله‌اي كاملاً روحي و قلبي است. ساير اركان مسجد نيز نظير: گلدسته‌ها، محراب، شبستان، گنبد و حتي ستون‌ها و منبر نيز در گفتمان داراي اين دو معنا مي‌باشد.

در آثار حافظ مسجد تنها در گفتمان ضمني مطرح شده و هيچگاه از اين واژه صراحتاً معناي صوري اراده نشده است و اين سبك و شيوه و گفتمان خاص اشعار حافظ است كه به هيچ موضوعي به صورت صريح و حقيقي نمي‌پردازد و بدون كنايه و مجاز و استعاره از آن نمي‌گذرد. به تعبير ديگري هر واژه‌اي در گفتمان دو مشخصه ضدونقيض دارد:

1- فشردگي
2- گستردگي و فراخي

هر واژه در معناي ظاهري‌اش داراي يك معنا و مضمون كاملاً فشرده است اما همين واژه‌ها داراي معناي گسترده‌تر و تأويلي و استعاري نيز مي‌باشند كه داراي گستردگي و فراخي است. مثلاً معني فشرده مسجد همان معني ظاهري و معناي گسترده آن معناي كنايي آن است. حافظ در هر 7 باري كه صراحتاً واژه مسجد را در اشعار خود آورده، معناي گسترده و فراخ راكه عبارت اخراي كنايه و استعاره است به كاربرده است و اگر در جايي نيز معناي ظاهري آن قصد شده، در كليت بيت مفهومي استعاري و تأويلي 000 نهفته است. به اشعار زير دقت كنيد:

دوش از مسجد سوي ميخانه، آمد پيرما
چيست ياراي طريقت بعد از اين تدبير ما

واژ‌ه‌هايي چون: دوش، ميخانه، پير، ياران طريقت كه در كنار مسجد آمده خود بخود مفهوم ظاهري را از مسجد گرفته و معنايي ضمني به آن بخشيده، بنابراين هرچند در اين بيت مسجد به همان معناي حقيقي و ظاهري خود(محل سجده) است، اما معنايي گسترده‌تر يعني شريعت و ظاهر دين به خود گرفته كه اگر نگوييم در مقابل طريقت و باطن شريعت قرار دارد، حداقل مرحله نازل طريقت است. بنابراين در اين بيت حافظ حركت سالك و پير را از ظاهر شريعت به باطن آن مدنظر دارد.

همه كس طالب ياراند، چه هشيار چه مست
همه جا خانه عشق است چه مسجد چه كِنِشت

كِنِشت همان كنيسه محل عبادت يهوديان است، كه در برابر مسجد، خانه عبادت مسلمانان قرار دارد. با توجه به اين كه دشمني يهود با مسلمانان از صدر اسلام مطرح بوده و حافظ با اين بيت وحدت اديان و هدف رسالت انبياء را خاطر نشان مي‌سازد كه همان يكتاپرستي است.

در واقع اين نوع نگرش از ديدگاه وسيع توحيدي و عرفاني و وحدت وجودي حافظ نشأت مي‌گيرد كه در آن ظاهر خشك شريعت نسبت به باطن آن و حقيقت مطلق اصالت دارد و در اين اصل «عشق» فرقي ميان مكان و ظاهر و صورت عبادت نيست. اين بيت در حافظ در اصل تفسير آيه شريفه: «اينما تولوا فثم و جه‌الله» مي‌باشد. كه در روايت نبوي (صد) نيز بدان اشارت رفته است: « جعلت لي الارض المساجد.»
حافظ در همين مضمون مي‌سرايد:

غرض ز مسجد و ميخانه‌ام وصال شماست
جز اين خيال، ندارم خدا گواه من است
در مسجد و ميخانه خيالت اگر آيد
محراب و كمانچه ز دو ابروي تو سازم

براي حافظ ابروي يار حالتي كماني محراب و مژ‌ه‌ها نيز حالت كمانچه را در دست مطرب تداعي كرده و چنين استعاره‌اي با عرفان رندانه حافظ متناسب است. دو ابروي يار يكي تشبيه به محراب و ديگري كمانچه شد، كه اين دو مفهوم با توجه به اينكه محراب در مسجد و كمانچه در ميخانه كاربرد دارند، معنايي متضاد ساخته كه باز هم اشاره به شريعت و طريقت در عرفان حافظ و اصل بودن طريقت نسبت به شريعت دارد و در همين معناي ضمني سروده است:

گر زمسجد به خرابات شدم خرده مگير
مجلس وعظ دراز است و زمان خواهد شد

حافظ در بيت زير، سير صعودي از شريعت به طريقت را ابتدا به سيري نزولي تشبيه نموده كه اشاره‌اي است به داستان آفرينش انسان و خوردن ميوه ممنوعه توسط حضرت آدم است، ضمن آنكه در آن معنايي لطيف‌تر نيز لحاظ شده، اين كه همه اين حوادث و سلوك‌ها غير ارادي و به دست تواناي قادر متعال است: همان كه اراده سالك در اختيار اوست و او را مي‌برد هرجا كه خاطرخواه اوست:

من ز مسجد به خرابات نه به خود افتادم
اينم از عهد ازل حاصل فرجام افتاد

منظور از مسجد همان ظاهر شريعت و خرابات باطن آن (طريقت) است كه اشاره به اكل ميوه ممنوعه و در نهايت فلسفه آفرينش دارد.

مي‌بينيم كه حافظ درهمين يك بيت چه مضامين ژرف و گسترده‌اي را در قالب چند لفظ و واژه به صورت استعاره به تصوير كشيده، بنابراين در اينجا نيز حافظ معناي ضمني و گسترده‌تر مسجد را مد نظر قرار داده است كه چنين نگرشي بر همان مفهوم«ادبيات شگرف» تزوتان تودورف بلغاري منطبق است. زيرا حافظ در شعر خود با استفاده از عناصر تخيلي و ايماژها و كنايات و استعارات، تركيبي از مفاهيم و مضامين استعلايي از واژگان مي‌آفريند كه نهايتاًًً با ايجاد حالت ابهام گونه، خواننده را به شناخت بيشتر و معرفت كامل‌تر رهنمون مي‌سازد.
به عبارت ديگر از آنجا كه شعر حافظ از نوع افلاطوني و متافيزيكي است، مفاهيم هم بر انديشه تمثيلي و مجازي دلالت دارند، هرچند از زيبايي‌هاي لفظي و صنايع ظاهري شعري نيز به نحو حيرت آوري بهره كامل جسته است.

ياد باد آن كه خرابات نشين بودم و مست
و آنچه در مسجد امروز كم است آنجا بود

در اين بيت مسجد به معناي مجازي به كار رفته و از آن شخص و وجود خود حافظ بعنوان يكي از مراجعين به مسجد قصد شده كه، معناي آن چنين است:

ياد آن زمان كه من فارغ از ظاهر شريعت بودم به خير كه در آن حال و زمان مقامات و صفاتي داشتم كه امروز در سيرت شريعتي و مسجديم نيست.

گلدسته يا مناره مساجد

Sun, 03 Jun 2007 11:11:00 GMT

مناره يعني جاي نار، جاي نور، جاي روشنايي، و

ساختمان برج مانندي است که در کنار راه مي سازند براي چراغ روشن کردن يا راهنمايي و مناره ها يکي از عناصر اصلي فن و هنر معماري اسلامي محسوب مي شوند. الگوي اصلي مناره ها، برجهاي کوتاه و مربع شکل پيش از اسلام سوريه بود که براي معابد و يا مقاصد کليسايي ساخته مي شد ولي معماران مسلمان بر ارتفاع آن افزودند و به بناهاي پله دار چند طبقه اي از نوع فانوس هاي دريايي رومي نزديک تر کردند

در ايران پيش از اسلام نيز ريشه هاي ساخت مناره به چشم مي خورد. پيش از اسلام، منار (ميل) عنصر نمادين براي راه جويان بيابانها بود که در حيطه حکومت ساساني، نوعي آتشگاه نيز محسوب مي شد و مسئوليت نگهداري آتش آن بر عهده موبدان گذاشته شده بود. هدف از ساخت مناره ها در آن زمان، عبادت و راهنمايي مسافران بود و پس از اسلام در کنار مساجد، عنصري نمادين گشت براي هدايت ديده و دل به سوي مکان مقدس مسجد.

به طور کلي، مؤذن از همان آغاز اسلام جايگاه مخصوص داشته است. هم چنان که بلال در زمان پيامبر اکرم بر بلندترين بام هاي منازل و يا بر روي استوانه اي مي رفت و اذان مي گفت. اذان گفتن از بام خانه پيغمبر تا مناره هاي رفيع قرون بعد، مسيري طولاني را پيمود.

قديمي ترين مناره ها در ايران از همان قرون اوليه اسلام، در آناتولي از قرن پنجم هجري و در هندوستان از قرن هفتم هجري به بعد ساخته شدند. علي الظاهر، زينت دادن، منقوش کردن و رنگين کردن مناره ها از نيمه قرن سوم هجري به بعد مرسوم شد و آيات و احاديث نبوي در قالب تزيينات آجرکاري، گچ بري و کاشیهای رنگی بر مناره ها نقش بستند.

مسجد جامع ورامين

Sun, 18 Feb 2007 12:07:00 GMT

مسجد جامع ورامين:

مسجد جامع ورامين از نمونه هاي کامل مسجد چهار ايواني است که ساخت آن در زمان سلطان محمد اولجايتو ( خدابنده ) آغاز ، و در دوره فرزندش ابوسعيد بهادرخان تکميل شد. تاريخ 722 و 726 هـ . ق در شبستان و گنبد اصلي ديده مي شود. اين بنا در سال 815 هـ . ق در عهد شاهرخ تيموري مرمت شد.
در ابتداي محور طولي بنا ، سر در ورودي و پشت آن ، صحن باز واقع است. طاق نماهاي اطراف صحن به چهار ايوان ختم مي شود که دو ايوان در محور طولي و دو ايوان در محور غربي قرار دارند. پشت ايوان اصلي گنبدخانه واقع است. عرض دهانه ايوان شرقي دو برابر دهانه بقيه طاق نماها و برابر دهانه ايوان ورودي است. از سوي ديگر عرض و ارتفاع آن به سختي ، دو سوم عرض و ارتفاع ايوان جنوبي مي شود. به اين ترتيب ايوان جنوبي ايواني مقصوره ( سراي حصاردار ، جاي ايستادن امام و خليفه در مسجد ) است که با سادگي و عظمت بر تمامي صحن تسلط مي يابد. تسلط گنبد با قدرت و تناسب زيبا ، بر تمامي ساختمان و ارتباط با ايوان جلوي آن ، از ويژگي هاي اين مسجد است.
سر در خارجي اين مسجد بسيار جالب است و روي ديوارهاي جانبي سر در با طرح هاي اسليمي و گره چيني و رنگ هاي آبي فيروزه اي و لاجوردي کاشي کاري شده و از طراحي استادانه و پرکار برخوردار است. اين سر در از نظر طرح و اجرا شبيه سر درهاي مسجد جامع نطنز و مسجد جامع مظفري کرمان است.

اين مسجد داراي دو مناره است که روي پايه هاي طرفين استوار شده است.

مسجدالنبي و مساجد مدينه

Wed, 10 Jan 2007 09:33:00 GMT

مسجدالنبي يكي از مهمترين آثار اسلامي به جاي مانده از زمان پيامبر(ص) است كه پس از هجرت پيامبر به شهر مدينه به دست مبارك ايشان و با همكاري مهاجرين و انصار پس از مسجد قبا در آن شهر ساخته شد.

در اهميت اين مسجد همين بس كه پيامبر(ص) ثواب خواندن يك ركعت نماز در آن را معادل ثواب هزار ركعت نماز در جايي به جز آن دانسته مگر در مسجدالحرام. از اين رو تمام مسلماناني كه از سراسر جهان براي زيارت مرقد مطهر پيامبر اكرم (ص) و ائمه بقيع(ع) به مدينه مي‌آيند، تلاش مي‌كنند تا هر پنج وعده نمازهاي واجب خود را در مسجدالنبي به جاي آورند.

همه روزه انبوه مردم از مليت‌هاي مختلف براي اقامه نماز عازم مسجد النبي مي‌شوند.

مسجدالنبي(ص) در طول تاريخ مانند ديگر آثار اسلامي شاهد توسعه و تغييرات بوده كه در ‪ ۲۲‬سال پيش در سال ‪ ۱۴۰۵‬هجري قمري بزرگترين توسعه و تغييرات را شاهد بوده است.

مساحت اوليه مسجد در زماني كه به دست پيامبر و يارانش بنا شد، طبق اسناد و مدارك تاريخي يك هزار و ‪ ۲۱‬متر بود اما اكنون پس از بارها توسعه به ‪ ۴۰۰‬هزار و ‪ ۵۰۰‬متر مربع يعني معادل مساحت تمام شهر مدينه در زمان پيامبر رسيده است.

توسعه سال ‪ ۱۴۰۵‬هجري قمري شامل نور تهويه ، راههاي ورودي و پاركينگ هاي مجهز و سرويسهاي بهداشتي در سطح زيرين اطراف مسجد بود و اطراف مسجد تسطيح و با سنگهاي زيبا فرش شده است.

مشهورترين آثار و اماكن مدينه كه تا امروز باقي مانده و مورد بازديد زايران قرار مي‌گيرد شامل مرقد مطهر رسول اكرم (ص) ، منبر پيامبر ، محراب پيامبر، محل اصحاب صفه ( سلمان، ابوذر، بلال، عمار، مقداد و حذيفه بن يمان) ، قبرستان بقيع، مسجد قبا، مسجد فتح، مسجد سلمان فارسي، مسجد علي‌ابن ابيطالب (ع) ، مسجد حضرت فاطمه (س)، مسجد ابوبكر، مسجد عمر، مسجد ذوالقبلتين ، مسجد غمامه و مشربه ام ابراهيم است.

مسجد جامع تبريز

Thu, 30 Nov 2006 08:57:00 GMT